استفاده از رومنسین در جیره گاوهای شیری

استفاده از رومنسین در جیره گاوهای شیری

مدیریت تغذیه  در صنعت گاو شیری به سمت و سوی کاهش ورود مواد غذایی به مزرعه و کاهش میزان دفع مواد غذایی از طریق مدفوع است.

آیونوفرها از سال ۱۹۷۷ در تغذیه گاوهای گوشتی ( در آمریکا ) استفاده می شوند . در سال ۲۰۰۴ ، سدیم مونسین توسط سازمان دارو و خوراک (FDA) آمریکا به منظور تغذیه گاوهای شیری مورد تائید قرار گرفت ( گاوهای شیری و گاوهای خشک ).

  اثرات رومنسین  ( مونسین ) 

 رومنسین نوعی آیونوفر است که در دسته  آنتی بیوتیک ها قرار دارد و به طور طبیعی توسط  باکتری های استرپتوکوکوس سیناموننسیس  (strep cinnamonensis)  تولید می شود  و نوعاً به صورت نمک سدیمی تغذیه می شود .

رومنسین با ایجاد تغییر در جریان یونی در غشای سلولی اثر خود را می گذارد  به منظور حفظ تعادل یونی در سلول ، باکتری های تحت تاثیر قرار گرفته بایستی مقادیر کافی از انرژی  در دسترس داشته باشند تا عدم توازن یون ها را تصحیح کنند که منجر به کاهش رشد باکتریها می شود .

باکتری های گرم منفی  ( باکتری های تخمیر کننده نشاسته ) به رومنسین بسیار مقاوم هستند ( نسبت به باکتری های گرم مثبت ( باکتری های تخمیر کننده فیبر ). رومنسین به طور انتخابی باکتری های گرم مثبت را مهار می کند . بنابراین جمعیت باکتری های شکمبه را به سمت تولید پروفایل خاصی از اسیدهای چرب فرار ( UFA) هدایت می کند .

 رومنسین باکتری های تولید کننده اسید لاکتیک را مهار می کند( مثل استرپتو کوکوس بووسیس ). در حالیکه در همان حال فعالیت باکتری های مصرف کننده اسید لاکتیک را در شکمبه مهار نمی کند. در گاوهای گوشتی رومنسین،  سبب کاهش واریانس ( تنوع ) در میزان مصرف خوراک می شود. بنابراین گاو از خوراک وعده های کوچکتر ولی طی دفعات بیشتر مصرف می کند. هر دواین اتفاق ها سبب کاهش خطر وقوع اسیدوز تحت بالینی در شکمبه می شوند .

  تاثیر  مصرف رومنسین در جیره گاوهای شیری شیرده و گاوهای خشک 

بهبود راندمان مصرف خوراک ( جدول ۱ ) بازتابی از تغییر در تولید اسیدهای چرب فرار به سمت تولید اسید پروپیونیک بیشتر و کاهش دفع متان بهبود متابولیسم نیتروژن ( تجزیه کمتر اسیدهای آمینه و پپتیدها به آمونیوم )، کاهش نفخ شکمبه ای ( به ویژه در گاوهای در حال  چرا ) و یک کاهش در اسیدوز اسید لاکتیکی ( با هدایت جمعیت میکربی به سمت گونه هایی که تجمع اسید لاکتیک را کاهش می دهند )است . افزایش تولید اسید پروپیونیک سبب افزایش گلوکز خون  می شود  ( کبد پروپیونات را به گلوکز تبدیل می کند ) . کاهش تولید شکمبه ای اسید لاکتیک و اسید بوتیریک نیز ممکن  است رخ دهد . بر اساس مطالعات گاوهای هولشتاین نسبت به نژاد جرسی به رومنسین  پاسخ بهتری می دهند .

در مطالعات مزرعه ای بر روی گاوهای خشک ، کتوز تحت بالینی ( ۲۰۰۰ -۱۲۰۰ میکرومول بتاهیدروکسی بوتیترات ) به میزان ۵۰ درصد در ۱۰۱۰ گاو در ۲۵ گله تجاری در کشور کانادا کاهش یافت . در این مطالعات از کپسول هایی که به صورت کنترل شده میزان ۳۳۰ میلی گرم رومنسین در هر روز در شکمبه آزاد می ساختند استفاده شد . علاوه بر این ، طول مدت کتوز  و وقوع جابجایی شیردان کاهش یافت . سطح گلوکز خون در گاوها پس از زایش که این نوع از مونسین را دریافت  می کردند ۱۵ درصد بیشتر بود .

 در مطالعه دیگری ، میزان کتوز بالینی و جابجایی شیردان به میزان ۴۰ درصد کاهش یافت . همچنین ، جفت ماندگی نیز در این گاوها کمتر بود .

گزارش هایی وجود دارد که نشان می دهند وضعیت نمره بدنی (BCS )  بر تولید شیر اثر گذار است .  گاوهای لاغر که دارای وضعیت بدنی ضعیفی( ۰/۳  > BCS   ) در سه هفته پیش از گوساله زایی بودند ، در سه ماهه اول شیردهی خود در پاسخ به مصرف مونسین افزایش معنی داری  در تولید شیر خود نداشتند . در حالیکه ، گاوهایی که وضعیت بدنی خوبی داشتند  (۷۵/۳-۲۵/۳) در پاسخ به مصرف رومنسین به میزان ۸۵/ ۰ کیلوگرم  افزایش تولید شیر از خود نشان دادند . این میزان در گاوهایی با وضعیت بدنی بالا، چاق ،  (BCS 0/4 < ) افزایش تولید حدود ۲/۱ کیلوگرم بود .

در مطالعه ای در آلمان  ، مصرف رومنسین میزان عفونت های درون پستانی  ( که به صورت افزایش سلول های بدنی شیر به بالای ۰۰۰/۲۵۰ شناخته می شود ) تا ۱۳ درصد  ( ۳۱ درصد در گاوهای گروه کنترل  و ۱۸ در صد در گاوهایی که رومنسین دریافت کرده بودند ) کاهش داد . هرچند که تغییری در طول مدت عفونت درون پستانی ، لنگش ، بیماریهای کیستی تخمدان و عملکرد تولید مثلی ( روزها تا اولین فحلی دیده شده و اولین تلقیح منجر به آبستنی ) مشاهده نشد .

 تغییر در تولید و ترکیب شیر 

تغذیه در شرایط مرتع یا به صورت بسته حکایت از افزایش ۱ کیلویی تولید شیر با مصرف رومنسین دارد . سطح پروتئین شیر به موازات تولید شیر افزایش می یابد اما درصد پروتئین شیر اغلب تغییر نمی کند . چنانچه یک آزمون پاسخ پروتئین انجام شود ، این موضوع می تواند  بازتابی از  بهبود فراهمی  اسیدهای آمینه برای غدد پستانی در جهت سنتز پروتئین شیر باشد . تولید چربی شیر در میان گاوهایی که رومنسین تغذیه کرده بودند بسته به ویژگی های خوراک ، نوع روغن مصرفی ، محتوای نشاسته ی جیره و سطوح NDF  ( فیبر ) متغیر بود. ذرات خوراکی که اندازه ی آنها بالای ۷۵/۰ اینچ است( روی الک پنسبیلوانیا ) بر چربی شیر اثر می گذارند . وقتی  که رومنسین به جیره ای که فیبر کمی دارد افزود شود ، میانگین چربی شیر  از ۶۸/۳ درصد  در گاوهایی که موننسین دریافت کرده  بودند  کاهش یافت . اما این کاهش در گاوهایی که فیبر کافی دریافت کرده بودند  خفیف تر بود  ( ۴۴/۳ درصد ) . سطوح بالای نشاسته قابل تخمیر در شکمبه سبب کاهش PH  شکمبه می شود که به کاهش چربی شیر حتی با مصرف موننسین منجر  می شود  ( به دلیل تولید شدید اسید لاکتیک و تولید اسیدهای چرب فرار ، کاهش قدرت بافری بزاق و تغییر  در میزان عبور مواد از شکمبه ) .

تغذیه اسیدهای چرب  غیر اشباع سبب تولید بیش از حد  CLA  یا اسیدهای لینولئیک کونژوگه  (  ترانس  – ۱۰ و ۱۲ سیس – ۱۸ کربنه ) در اثر کاهش PH می شود . برای تولید اسیدهای چرب ترانس  ۱۰ – سیس ۱۲ دو شرط لازم است :  ۱ – تغییر در تخمیرات شکمبه ای   ۲ – نوع منابع  اسیدهای چرب غیر اشباع. برای مثال  : استفاده از چربی سویا سبب کاهش چربی شیر می شود . چنانچه چربی سویا  با موننسین استفاده شود این کاهش شدیدتر خواهد بود . در مطالعه بالا  ، چربی شیر گاوهای گروه کنترل  ۷۶/۳ درصد بود.  در حالیکه در گروهی که موننسین  در جیره کنترل مصرف کرده بودند  درصد چربی شیر ۷۴/۳ بود . اما در گروهی که روغن سویا  استفاده شد درصد چربی شیر به ۱۴/۳ درصد رسید و در گروهی که روغن  سویا استفاده شد درصد چربی  شیر به ۱۴/۳ درصد رسید  و در گروهی که روغن سویا و موننسین  دریافت کرده بودند  چربی شیر به  ۴۳/۲ درصد رسید . تغذیه غلات ( بیش از ۴/۲ کیلوگرم  در روز به صورت  ماده خشک در کنار استفاده از موننسین  سبب کاهش چربی شیر شد).

چنانچه گله شیری شما درصد چربی شیری در سطح میانگین و یا بیشتر از میانگین نژاد  خود داشته باشند ، با مصرف  مونسین افت چربی  شیر رخ نمی دهد. چنانچه میانگین  درصد چربی شیر  گله شیری ۲/۰ درصد کمتر از میانگین  نژاد باشد،افت تولید اتفاق می افتد .  ( برای مثال  ، چربی شیر در  گله های هولشتاین در سطح ۵/۳ درصد  یا کمتر ممکن است دچار افت شود ).

 سطوح رومنسین در جیره 

میزان مصرف رومنسین در جیره گاوهای شیرده  می تواند از ۱۱ تا ۲۲ گرم در تن  از ماده خشک جیره کاملاً آمیخته  (TMR) در هر روز تغییر کند . کارشناسان تغذیه ای که از میزان  ۱۱ گرم در تن رومنسین استفاده می کنند  تقریباً ۳۰۰ – ۲۵۰ میلی گرم به ازای هر گاو در هر روز موننسین برای گاوهای شیرده فراهم می سازند .

از آنجائیکه  گاوهای خشک  حدود نصف  گاوهای شیرده ماده  خشک مصرف می کنند، سطوح بالای رومنسین ( ۲۲ گرم در هر تن ) توصیه می شود  که در این صورت میزان ۲۷۵ – ۲۵۰  میلی گرم به ازای هر گاو  در هر روز موننسین  در دسترس قـرار می گیرد .

روش دیگر  ، استفاده از ۳/۰ میلی گرم  به ازای هر پوند وزن بدنی  گاو است . به عنوان مثال  یک گاو  ۱۰۰۰ پوندی ( ۴۵۰ کیلویی ) نیازمند حدود ۳۰۱۰ میلی گرم موننسین است .

برای محاسبه میزان رومنسین تغذیه شده ، میزان رومنسین  افزوده شده  به هر تن  از TMR   ( به صورت ماده خشک ) ( ۱۱ میلی گرم به ازای هر تن  ) را به ۲ تقسیم کنید  تا میلی گرم  به ازای  هر پوند  ( ۵/۰ کیلوگرم  ) ماده خشک  TMR بدست آید.

به عنوان مثال   :

                       میلی گرم به ازای  هر ۵/۰ کیلوگرم                                TMR  ۵/۵  = ۱۱/۲ گرم در تن

                                                                            اگر گاوی روزانه  ۲۵ کیلوگرم  TMR  مصرف کند  ، میزان مصرف موننسین آن به این صورت است:

 مصرف مونسین  ( میلی گرم  به ازای هر گاو در هر روز  )  ۲۷۵ = ۵/۵  × ۲ × ۲۵

چنانچه مقادیر زیادی  ( بیش از حد ) موننسین  به طور تصادفی تغذیه شود  ، گاو  طی ۲۴ ساعت از خوراک می افتد  ، طی ۳۶ ساعت  دفع مدفوع آن  به صورت شل بوده و طی ۴۸ ساعت بد حال می شود .

 اقتصادی بودن استفاده از  مونسین 

افزودن ۲۵۰ تا ۳۰ میلی گرم  رومنسین حدود ۲ تا ۴ سنت (۶۰ – ۱۲۰  تومان ) به ازای  هر گاو  در هر روز  هزینه در بر دارد . جدول ۱ نشان می دهد که مصرف مونسین سبب یک افزایش ۳۵۰/۰ کیلوگرمی تولید شیر(۵/۳% تصحیح شده) می شود که حدود ۱۲ – ۸ سنت( ۲۴۰ – ۳۶۰ تومان ) در روز ارزش اقتصادی دارد( سودهی به میزان  ۱ : ۵ ).

راندمان مصرف خوراک که به صورت  ۵/۰ کیلوگرم تولید شیر تصحیح شده بر اساس ۵/۳ درصد  چربی به ازای ۵/۰ کیلوگرم  ماده خشک مصرفی  محاسبه می شود  از ۵/۱ به ۵۶/۱ افزایش می یابد . به ازای هر  ۱/۰ افزایش  در راندمان  مصرف خوراک  ۲۰-۱۵ سنت  ( ۶۰۰ – ۴۵۰  تومان ) ارزش دارد.  میزان راندمان انرژی  در جدول ۱ حکایت از افزایش در تولید شیر  ، افزایش وضعیت بدنی  و کاهش  مصرف خوراک داد .

 در مطالعه ای در کاندا با بررسی ۹۵ گله ، بازگشت هزینه  موننسین حدود ۶۹ سنت ( دلار کانادا ، حدود ۲۱۰۰ تومان ) بود؛ که به ازای افزایش تولید شیر  ، سلامت شکمبه و بهبود  وضعیت  نمره بدنی به دست آمد .

جدیدترین دستورالعمل ها میزان ۱۸۵ تا ۶۶۰ میلی گرم موننسین برای گاوهای شیرده و۱۱۵ تا ۴۱۰ میلی گرم برای گاوهای خشک توصیه  می کنند .

 جدول ۱: خلاصه نتایج ۹ مطالعه در بررسی اثر سطوح مختلف موننسین

۲۲ گرم در تن

۱۵ گرم در تن

۱۱ گرم در تن

کنترل

میزان موننسین (گرم در تن)

۲۱٫۱

۲۱٫۴

۲۱٫۷

۲۲٫۰

ماده خشک مصرفی (کیلوگرم در روز)

۳۳٫۸

۳۳٫۴

۳۳٫۳

۳۲٫۵

تولید شیر (کیلوگرم در روز)

۳٫۳۸

۳٫۴۹

۳٫۵۳

۳٫۶۵

درصد چربی شیر

۳٫۱۰

۳٫۱۳

۳٫۱۳

۳٫۱۵

درصد پروتین شیر

۲۹٫۰

۲۹٫۰

۲۹٫۳

۲۹٫۱

تولید شیر بر اساس مواد جامد

۳۳٫۰

۳۳٫۳

۳۳٫۴

۳۳٫۰۵

تولید شیر تصحیح شده بر اساس ۵/۳ درصد چربی

۱٫۵۶

۱٫۵۶

۱٫۵۴

۱٫۵۰

راندمان مصرف خوراک

۴٫۰+

۲٫۵+

۲٫۰+

control

درصد راندمان انرژی