زمان مناسب تلقیح

برای انجام لقاح بایستی اسپرم زنده در محل لقاح باشد  در حالیکه، در این زمان تخمک در حال رسیدن به محل لقاح است . از این رو ، بسیار حایز

اهمیت است که زمان تخمک ریزی هر گاو را تخمین بزنیم  و بر آن اساس گاو را تلقیح کنیم . تخمک ریزی ۳۲-۲۵ ساعت پس از شروع ایستا فحلی اتفاق می افتد . ایستا فحلی تنها نشا­نه­ی  قابل اتکا است  که زمان تخمک ریزی را تعیین می کند .

باید توجه داشت که اسپرم بایستی حدود ۶ ساعت پیش از بارور کردن تخمک در دستگاه تناسلی حیوان ماده حضور داشته باشد  تا قادر به بارور کردن تخمک باشد . این مدت زمان برای کاپاسیته و ظرفیت یابی اسپرم ضروری است .

گرچه ، اسپرم های زنده تا ۴۸ ساعت پس از تلقیح در بدن حیوان ماده یافت می شوند، اما قدرت  زنده مانی اسپرم ۲۴-۱۸ ساعت پس از تلقیح است . نگهداری نامناسب اسپرم ( سیمن ) یا بهره گیری از تکنیکی ضعیف در تلقیح مصنوعی  به شدت تعداد اسپرم های زنده در محل لقاح را کاهش می دهد که به پائین آمدن نرخ آبستنی منجر می شود .

تخمک به سرعت از محل تخمک ریزی به سمت  محل لقاح حرکت می کند (اویداکت) . عمر باروری تخمک از اسپرم کوتاه تر است . تخمک های آزاد شده  به مدت طولانی تری (۲۰-۱۰ ساعت ) قابلیت باروری دارند اما باید توجه داشت تخمک برای اینکه بارور شود و به یک رویان تبدیل شود  مدت زمان کمتری ( ۱۰ – ۸ ساعت ) در اختیار دارد. احتمال مرگ و میر رویان پس از این زمان ( ۱۰-۸ ساعت ) افزایش می یابد . بنابراین ، پیش از رسیدن تخمک، اسپرم زنده بایستی در محل لقاح باشد . تلقیح بسیار زود هنگام یا بسیار دیر هنگام منجر به مسن شدن  اسپرم یا تخمک می شود  که چنین لقاحی به کاهش گیرایی منجر می شود .

در شکل ۳ ، اتفاقات فیزیولوژیک  و فواصل زمانی مربوط به ایستا فحلی و تلقیح خلاصه شده است .

  

 گاو بایستی در نیمه دوم ایستا فحلی تلقیح شود . قانون رایج صبح – عصر بر این اساس ایجاد شده است . چنانچه گاو در صبح ایستا فحلی را شروع کند بایستی بعد از ظهر تلقیح شود . آن دسته از گاوهایی که  عصر ایستا فحلی را شروع می کنند صبح روز بعد بایستی تلقیح شوند .

این سیستم بر اساس تحقیقاتی ایجاد شده است که بر این اساس گاوها بایستی به دفعات زیر نظر قرار گرفته شوند (۱۲-۴ بار در هر روز ) .

این فرآیند این اجازه را می دهد که گاوهای فحل  ( ایستا فحلی )  را مشاهده کنیم . افزون بر این ، فرآیند تلقیح بر اساس  ایستا فحلی انجام می شود  و نه بر اساس علائم ثانوی و فرعی فحلی. در چنین شرایطی ممکن است تشخیص فحلی خوب باشداما مدیریت گله ممکن است  در وضعیتی نباشد  تا به دقت زمان نیمه دوم فحلی را تشخیص دهد . به طور کلی ، این موضوع عامل چالش برانگیز در تشخیص ایستا فحلی است . دانستن زمان تلقیح چالش بعدی است . مطالعات جدیدتر که توسط مراکز تلقیح و دانشگاه ها انجام شد زمان مناسب تلقیح را مجدداً مورد بررسی قرار داده اند .

در مطالعه ای در ویرجینا با ۲ بار کنترل کردن روزانه گاوها ، گاوها  در پایان دوره کنترل فحلی تلقیح شدند؛ به نحوی که گاوها با مشاهده اولین علائم فحلی و یا اینکه در پایان  مرحله دوم کنترل فحلی تلقیح شدند . در مطالعه ای در ویرجینا با ۲ بار کنترل کردن روزانه گاوها و با استفاده از یک سیستم  تشخیص فحلی صبح – عصر ( ۸ صبح – ۸ عصر) و سپس ۱۲ ساعت انتظار برای تلقیح  منجر به افزایش جزیی  در نرخ آبستنی در مقایسه با تلقیح بلافاصله پس از مشاهده اولین علایم فحلی شد ( ۵۱ درصد در مقابل ۵۵ در صد ) . گرچه تفاوت معنی دار نبود . گاوهایی که با علایم اولیه ایستا فحلی مشاهده می شوند برای ۱۲ ساعت بعدی به دیگر گاوها سواری می دهند .  این  گاوها نرخ آبستنی بالاتری نسبت به دیگر گاوها دارند حتی اگر بلافاصله پس از مشاهده  اولین علایم فحلی  و یا  ۱۲ ساعت پس از آن تلقیح شوند.

 نتایج دیگری از مزرعه ای در نیویورک نشان داد که حتی تلقیح یکباره همه گاوهایی که از عصر روز گذشته  فحل بوده اند ( حتی آنهایی که همان صبح علایم فحلی از خود نشان داده اند) نرخ باروری نزدیک به مطلوبی دارند.

براساس اطلاعات موجود پیشنهادهای زیر قابل ارائه است :

 الف : بهترین باروری زمانی حاصل می شود  که گاوها طی نیمه دوم ایستا فحلی  تلقیح شوند .

ب : چنانچه سیستم مدیریتی به نحوی باشد که گاوها روزانه چندین بار تحت نظر قرار بگیرند  و بر این اساس بتوان شروع فحل را تشخیص داد  در این حالت قانون  صبح – عصر توصیه می شود .

ج : چنانچه نرخ آبستنی رضایت بخش نیست یا تشخیص فحلی به صورت منظم انجام نمی شود ، گاوها بایستی به محض اینکه در ایستا فحلی مشاهده شدند، تلقیح شوند . چنانچه  ۱۲ – ۱۰ ساعت صبر کنید احتمالاً برخی از گاوها خیلی دیر تلقیح شده اند .