نیتروژن اوره ای (شیر)MUN

نیتروژن اوره ای (شیر)MUN

غلظت نیتروژن اوره ای در شیر بازتابی از چگونگی مصرف پروتئین خام توسط گاو است .انتظار می رود که MUN در ۹۵ درصد موارد بین ۰/۵ تا ۰/۲۰ میلی گرم در دسی لیتر باشد( گاوهای هولشتاین )چنانچه جیره ای به خوبی بالانس شده باشد، MUN بین ۱۰ تا ۱۲ میلی گرم در دسی لیتر قـــرار می گیرد ولی چنانچه: ۱ – پروتئینی با قابلیت هضم بالا در شکمبه (RDP ) بیش از حد تغذیه شود یا ۲- پرویتین عبوری بیش از حد تغذیه شود (RUP ) و یا ۳ – نسبت بین پروتین با قابلیت هضم بالا در شکمبه( RDP ) و کربوهیدرات های غیری فیبری (NFC ) بالانس نباشد ، MUN افزایش می یابد . در این موارد پروتئین مصرفی جیره به اوره ( توسط کبد ) تبدیل می شود که در نهایت به خون، ادرار و شیر می ریزد.

تفسیر نتایج بایستی به دقت انجام شود چرا که علاوه بر نقش جیره خوراکی بر میزان MUN ، فصل سال ، نژاد ، شکم زایش ، دفعات شیر دوشی، روزهای شیردهی ( DIM)، سطح تولید و زمان نمونه گیری ( صبح یا عصر) نیز بر میزان MUN اثر می گذارند.MUN را میتوان به صورت انفرادی از گاوها ، گروهی از گاوها (در شیردوش) یا از تانک جمع آوری شیر در مزرعه اندازه گیری کرد. میزان هزینه برای اندازه گیری MUN به ازای هرگاو ۳۰۰ تا ۱۰۰۰ تومان است. اندازه گیری انفرادی این امکان را می دهد که تولید کننده و یا مشاور مزرعه بتواند میانگین MUN گله و دامنه تغییرات آن را در گله بر اساس بهاربندهای مختلف تخمین بزند و نتایج را بر اساس شکم زایش ، روزهای شیردهی ، جیره و وضعیت تولید مثلی تفسیر کند .

اما اندازه گیری MUN درتانک جمع آوری شیر زمانی که شیر یک گروه از گاوها که جیره ای یکسان مصرف می کنند ، بهترین کاربرد را دارد . با استفاده از نمونه های شیردوش ، می توان MUN چندین گروه از گاوها درون یک گله را اندازه گیری کرد .

استفاده از نمونه های شیر درون تانک یا شیردوش می تواند میانگین گله یا گروه هایی از گاو را در اختیار ما قرار دهد،اما اطلاعاتی در مورد واریانس و تنوع بین گاوها درون گله یا هر گروه را فراهم نمی سازد .

دانستن تفاوت ها بین گاوها بسیار مهم است چنانچه گله ای دارای میانگین MUN نرمال باشد اما در عین حال وجود تنوع زیاد بین گاوهای آن گروه یا گله حکایت از وجود اشکال در نحوه مخلوط کردن خوراک TMR ،نحوه تحویل یا ریختن خوراک توسط گاوها دارد .

اعداد به ما چه می گویند ؟

در تحقیقی که در مرکز تحقیقات علوفه گاوهای شیری ایالات متحده توسط گلن برودریک انجام شد ، مشخص شد که گاوهایی که ۷/۱۶ درصد پروتئین خام در جیره خود دریافت می کنند ، تولید شیر، چربی و پروتئین بهینه ای دارند گرچه درصد پروتئین خام کمتر در جیره سبب استفاده کارآمدتر از نیتروژن می شود . براساس این تحقیق ، میزان MUN بین ۱۲-۱۰ میلی گرم در دسی لیتر برای گاوهای شیری هولشتاین مناسب است (گرچه برای دیگر نژادها می تواند بیشتر باشد، جدول ۱) .

غلظت های بیش از ۱۴ میلی گرم در دسی لیتر می تواند به دلیل تغذیه سطوح بالای سیلاژ یونجه (نابالغ) به عنوان بخش اصلی جیره باشد . همچنین می تواند به دلیل تغذیه مقادیر زیاد دانه های خام حبوبات (سویای خام و یا به خوبی فرآوری نشده باشد). از سوی دیگر ، غلظت های کمتر از ۱۰ میلی گرم در دسی لیتر حکایت از تغذیه جیره هایی با فقر پروتئین و یا دارای علوفه هایی بی کیفیت است . در بازار انواعی از دانه سویای فراوری شده، سیگما پلاس و فول فت شرکت مهربیستون، وجود دارد که به خوبی مغز پخت شده اند که از این رو می توانند سبب کاهش MUN شیر (خون) و افزایش عملکرد تولیدی و تولید مثلی شوند. به گفته برخی از مصرف کنندگان سویای فرآوری شده سیگما پلاس به خوبی فرآوری شده و بخش پروتئین تجزیه پذیر آن در شکمبه به خوبی عبوری شده است ، بنابراین می تواند ضمن تامین پروتئین مورد نیاز از افزایش MUN جلوگیری کند .

چه می توانیم بکنیم ؟

تغذیه بیش از حد پروتئین گران است ، سبب کاهش عملکرد تولید مثلی و افزایش دفع نیتروژن به محیط می شود. اما تغذیه ناکافی پروتئین نیز سبب کاهش تولید شیر می شود. براساس توصیه های علمی ، پروتئین جیره در سطح ۱۷ درصد (پروتئین خام ) برای بیشتر گاوهای شیرده توصیه می شود. تغذیه بیش از حد پروتئین با دفع ازت از ادرار همراه است که خود عامل آلایندگی محیط زیست اطراف ما است . توجه به MUN و آنالیز جیره خوراکی TMR می تواند به بالانس کردن دقیق جیره کمک کند . بنابراین توجه به تغییرات در MUN بیش از تغییر در سیلاژ یا دیگر اقلام خوراکی اهمیت دارد . بسیاری از متخصصان تغذیه حین بالانس کردن جیره به   RDP و   RUP و NFC   توجه می کنند . هنوز توجه به MUN راهی در تفسیر نحوه بالانس کردن جیره است . بر اساس این شاخص ، گاو به ما می گوید که چگونه جیره را بالانس و چگونه برنامه تغذیه ای خود را تنظیم کنیم .

جدول ۱ : تفسیر ازت اوره ای شیر در گاوهای شیری هولشتاین

 

MUN (mgldl)

۱۴ <                      ۱۴ – ۱۳               ۱۲-۱۰                   ۱۰ >

مرحله شیردهی
سطح پروتئین جیره بیش از حد نیاز است

Ok     

مطلوب

سطح ناکافی پروتئین در جیره

مصرف خوراک و یا تولید شیر در سطح پائین از مطلوب است

اوایل شیردهی

(روزهای ۳۰-۰ )

قابل قبول

بهترین

شرایط

مرحله پیک و پس از پیک شیردهی

( روزهای ۱۵۰-۳۱)

سطح RDP ، RUP راکنترل کنیم و NFC   را تنظیم کنید

میانه شیردهی تا اواخر شیردهی

(روزهای ۱۵۱ < )