چگونگی پاسخ گاوهای شیری به برنامه تغذیه ای شما (بخش دوم: پاسخهای رفتاری)

چگونگی پاسخ گاوهای شیری به برنامه تغذیه ای شما (بخش دوم: پاسخهای رفتاری)

نشخوار کردن : 

عمل نشخوار کردن منجر به تولید بزاق می شود .بزاق به نوبه خود سبب بافری شدن محتویات شکمبه و حفظ اسیدیته (pH ) آن می شود . چنین شرایطی سبب بهتر شدن محیط شکمبه­ای برای رشد باکتری ها و در نتیجه افزایش هضم فیبر خوراک می شود . گاوهای شیری مقادیر زیادی بزاق بطور روزانه ترشح می کنند (حدود ۱۰۰ لیتر که حاوی بیش از ۵/۳ لیتر بی کربنات سدیم است ) . همانگونه که میزان فیبر جیره(NDF) افزایش می یابد، ترشح بزاق نیز افزایش می یابد .

بنابراین بایستی مقادیر مناسبی از فیبر و نشاسته در جیره موجود باشد که سطح مناسب اسیدیته شکمبه راحفظ کند . در این حالت است که هضم فیبر بهینه خواهد بود و انرژی کافی به منظور نیازهای نگهداری حیوان و تولید شیر تامین می شود . گاوهای شیری تقریباً روز ی ۸ ساعت صرف نشخوار می کنند( که بیشتر این زمان موقعی است که حیوان در حال استراحت است) . وقتی بطور آهسته از میان گاوها عبور می کنید متوجه می شوید که حدود ۶۰ درصد گاوها در حال نشخوار هستند . در گله هایی که مشکوک به اسیدوز شکمبه ای هستند تعداد گاوهای کمتری نشخوار می کنند و قوام مدفوع آن ها کم است(شل است ). در این دسته از گاوها مصرف خوراک و تولید شیر در بین هر یک از گاوها روز به روز متفاوت است . اغلب اوقات تشخیص تغییرات روزانه مصرف خوراک و تولید شیر به دلیل استفاده از میانگین گله یا بهاربندها سخت است .

استفاده از تکنولوژی های دقیق این اجازه را می دهد تا بتوان به صورت الکترونیکی رکورد برداری کرد و با ثبت آمار نشخوار می توان گاوهایی را که خارج از دامنه طبیعی هستند را شناسایی کرد.

نمره حرکتی

نوع طراحی بهاربندها، مدیریت و بیماریهای عفونی بطور مستقیم بر بروز لنگش در گاوهااثر می گذارند. از لحاظ تغذیه ای ، گاوهای دچار لنگش مدت زمان بیشتری صرف دراز کشیدن می کنند و الگوی مصرف خوراک در آن ها نسبت به گاوهایی که لنگش ندارند متفاوت است . گاوهای دچار لنگش زمان کمتری صرف غذا خوردن می کنند ، دفعات کمتری به سمت غذا خوری می روند و از محل هایی خوراک مصرف می کنند که به سالن شیردوشی نزدیکتر باشد. بنابراین اولین علائم شناسایی گاوهای دچار لنگش ( اسکور یا نمره حرکتی ۲ ) بسیار مهم است. درمان این گاوها سبب برگشت سریع آن ها به وضعیت طبیعی می شود. وقتی که یک گله را بررسی می کنید بایستی ۷۰ درصد از گاوها دارای نمره حرکتی ۱ باشد یعنی به خوبی راه روند( بدون ترس از فشار آوردن بر روی اندام حرکتی) پشت آن ها هنگام راه رفتن و ایستادن خمیده نباشد و هنگام راه رفتن قدم های بلند بردارد .

نبایستی بیش از ۲۰ درصد گله دارای اسکور حرکتی ۲ باشند . در این حالت کمر گاوها هنگام راه رفتن خمیده می شود اما وقتی می ایستند سطح کمر آن ها خمیده نیست . درمان و کوتاه کردن سم این نوع از گاوها اغلب به برگشت حیوان به حالت طبیعی آن می انجامد.

اسکور مدفوع 

مدفوع یک گاو شیرده بایستی قوام خامه را داشته باشد و به صورت ۳ تا ۶ حلقه روی هم قرار گیرند. هر یک از این حلقه ها حدود ۸/۰ – ۷/۰ سانتیمتر ارتفاع بایستی داشته باشد . مدفوع ۹۵ درصد از گاوها بایستی چنین قوامی داشته باشد . وجود تنوع و تغییرات پی در پی در قوام مدفوع ( شلی و سختی ) حکایت از این دارد که گاوها ممکن است خوراک( TMR ) خود را به صورت انتخابی مصرف می کنند و یا اینکه خوراکی که گاو مصرف می کند به طور مناسبی بالانس نشده است و اسیدوز شکمبه ای تحت بالینی در حال اتفاق است . چنانچه مدفوع شل ، حباب دار و چسبناک باشد می توان به اسیدوز شکمبه ای مشکوک بود . توصیه می شود که بررسی کنید که آیا گاوها خوراک خود را به صورت انتخابی مصرف می کنند یا نه تا تخمینی مناسب از وقوع اسیدوز شکمبه­ای داشته باشید این روش از بررسی قوام مدفوع و حالت آن بهتر است .

برخی از متخصصان تغذیه مدفوع را از الک می گذرانند تا میزان هضم شکمبه ای فیبر و نشاسته را مشخص کنند و تفاوت بین گاوها را تخمین بزنند. برای این کار به ازای هر گروه گاو ، ۱ پیمانه( لیوان ) مدفوع از ۱۰ – ۶ گاو جمع آوری کنید و با استفاده از آب آن را شسته و از میان یک الک عبور دهید. عدم یکنواختی ذرات علوفه در مدفوع گاوها، ذرات غلات هضم نشده و یا ذرات بزرگ علوفه نشان دهنده هضم ناقص اجزای خوراک در شکمبه است .

حرف آخر

ارزیابی پاسخ یک گله به برنامه غذایی برای بهینه سازی سیستم تغذیه حیاتی است . ارزیابی بایستی شامل توجه به تولید شیر ، ترکیبات شیر ، وضعیت بدنی ، مدت زمان نشخوار ، وضعیت حرکتی و قوام مدفوع باشد . با استفاده از این شاخصها می توان به راحتی ارزیابی درستی از نحوه تغذیه و وجود مشکلات موجود گله داشت . توجه کنید که گاو هرگز دروغ نمی گوید. بر این اساس متوجه خواهیم شد که در واقعیت چه اتفاقی در حال افتادن است . گذاشتن وقت و توجه به گاوها( رفتار و تولید) ، برنامه تغذیه ای می تواند به بهبود وضعیت سلامتی گله و افزایش بهره وری اقتصادی گله شود .